BAHÇE TESİSİ

Çok yıllık bitkilerde başlangıçta yapılacak hatanın giderilmesi zaman ve emek alır. Bu yüzden başlangıçta her şeyi ayrıntılı olarak düşünmek ve hazırlıkları ona göre yapmak gerekir.

Bu hazırlıklar içinde; Yer seçimi , toprak yapısı, fidan seçimi,  dikim aralık ve mesafeleri tozlayıcı bitki oranı, dikim planı , destek sistemi unsurları, rüzgar kıran tesisi , sulama suyu ve tesisi oluşturmaktadır.

Yer Seçimi
Önce kivi fidanlarının dikimi yapılacak olan toprağın kivi bitkisi için uygun özellikte olmalı aksi takdirde iyi bir sonuç almak mümkün değildir.Çünkü bitkinin kök yapısı olumsuz şartlara karşı aşırı duyarlılık göstermekte ve bitki gelişmesi sekteye uğramaktadır.Yine fidanların dikileceği yer arazi yapısı uygunsa güney yönlü ve sıraların yönü kuzey güney istikametinde olmalı  ve dikimi yapılan yerin taban su seviyesi yüksek olmamalıdır.

                                     Şekil. Çelik ve tohumdan üretilmiş tüplü fidanlar

Fidan dikimi ilkbahar ve sonbaharda yapılmalıdır. Eğer fidanlar tüp içerisinde ise özellikle dikimden sonra sulaması takip edildikten sonra yaz aylarında da yapılır. Kivi fidanlarının dikileceği fidan çukurları en az 45-50 cm derinliğinde ve çapında olmalıdır. Açılan kuyulardan çıkan toprakla hayvan gübresi karıştırılır tekrar fidan çukurlarına konulmalıdır.

Erken verime yatmaları ve sağlıklı bir gelişme için  2 yaşlı sağlıklı fidanlar dikilmelidir,Fidan dikimi yapılırken Aşı yeri veya sürgün yeri toprak altında kalmamalı toprak üzerinde olmalıdır. Tüplü (torbalı)fidanlar tüpten ayrılarak dikilmeli ve can suyu verilmelidir.

Dikilen fidanların sağlıklı gelişebilmesi için 3-4 günde bir yağışsız havalarda sulanmalıdır.Sürgünün dik büyümesi ve düzgün bir gelişme gösterebilmesi için   3-4 cm çapında 2.0 M uzunluğunda destek(herek) verilmelidir.

Şekil. Dikimden sonraki 1.yıl  fidana uygulanan şekil budaması

Ana gövdeyi oluşturacak olan sürgünde  yaklaşık 1.80-2M düz bir şekilde büyüme sağlandığında tepesi kesilerek alt taraf dan çıkan yan sürgünlerden iki tanesi sağa ve sola büyütülmek üzere bırakılır ve taçlandırma yapılır.

Dikim Planı
Kivi bitkisi iki evcikli (erkek-dişi)dir. Erkek bitkiler tozlayıcı  durumda olup bahçe tesisinde 7 veya 8 dişi için 1 erkek dikilmelidir. Tozlanma olayında rüzgar çok fazla bir role sahip değildir, büyük oranda tozlaşma arılarla olmaktadır.Kivi meyvelerinin çiçekleri nektar üretmezler ancak arılar için polen kaynağıdır.

DESTEK SİSTEMLERİ

Kivi bitkisi kuvvetli gelişme gücüne sahip çalı görünümlü bitkilerdir. Normal gelişme ve büyüme sağlayabilmeleri için desteğe ihtiyacı vardır. Kivi bitkisi gövdeleri kendi ağırlığını taşıyamaz. Doğal gelişme ortamlarında ağaçlara sarılarak destek alırlar. Meyve verimi 1 yaşlı çubukların gözlerinde olduğundan   bunların bitkide yeter sayıda ve uygun yerde bulunmalarını sağlayacak budama ve destek sistemine ihtiyaç gösterir. Bitkinin ağırlığını taşıyan,  destekleyen direkler , teller ve herekler destek sistemini oluştururlar.

T Sistemi
Dünyada en çok kullanılan sistemdir.Özellikle  arazi yapısının meyilli olduğu yerlerde T sistemi uygundur. T sistemi meyilli arazilerde setlendirmek ( teraslamak) sureti ile yapılmalıdır. Bu sistemde dikim aralık ve mesafeleri  ekolojik şartlara göre değişmekle birlikte uygulanan sıra arası 4 m sıra üzeri 5 m dir.
T sistemi Avantajları
1- Tesisi kurmak daha kolay ve ucuzdur.
2- Budama yapılması daha kolaydır
3- Daha az yoğunlukta iş gücü ister
4- Arı girişi daha kolaydır.
5- Mantari hastalıkların bulaşması daha az olur
 

Çardak Sistemi (Pergola) Sistemi
Bu terbiye sistemi düz olan arazilerde uygulanmaktadır. Bu sistemde  Sıra arası 5 m sıra üzeri 4 m olmalıdır Direklerin toprak üstünde kalan boyu 2 M olmalıdır. Direkler üzerinden dik olarak dört yana taşıyıcı teller en az 6-8 mm çapında gayet düzgün, esnemeye meydan vermeyecek şekilde çekilir. Ara teller ürün çubuklarını bağlayacak şekilde   50-70 cm aralıklarla geçirilmesi gerekir.
Çardak Sisteminin avantajları
1-Rüzgarın verdiği zararlar daha az risk taşır.
2-Yabancı ot daha az gelişir.
3- Meyve yanığı daha az olur.

Şekil. Çardak sistemi